29. maj – Dan pilota Srbije: Kako je Mihailo Petrović ispisao prve stranice srpskog vazduhoplovstva

Danas se u Srbiji obeležava Dan pilota, u znak sećanja na 29. maj 1912. godine kada je narednik Mihailo Petrović izveo prvi samostalni let i postao prvi školovani pilot u istoriji Srbije.

Kao polaznik Farmanove škole letenja u francuskom gradu Etampu, Petrović je tog dana uspešno poleteo avionom tipa Farman i dostigao visinu od oko 300 metara. Nakon završene obuke stekao je međunarodnu pilotsku dozvolu FAI broj 979, dok mu je u Srbiji dodeljena pilotska dozvola broj 1.

Preporučujemo

Njegov prvi samostalni let predstavlja jedan od najznačajnijih događaja u istoriji domaće avijacije. U vreme kada je vazduhoplovstvo tek pravilo prve korake, Srbija je prepoznala njegov značaj i među prvim evropskim državama počela da školuje pilote za potrebe vojske.

Mihailo Petrović bio je deo prve generacije srpskih pilota koja je 1912. godine upućena na obuku u Francusku, tada svetski centar razvoja avijacije. Pored njega, školovanje su završili i Jovan Jugović, Miodrag Tomić, Stanko Vlahović, Živojin Stanković i Ilija Stanojlović, koji će kasnije postati pioniri srpskog vojnog vazduhoplovstva.

Po povratku u Srbiju, Petrović je postao jedan od prvih pripadnika novonastale srpske avijacije. Već tokom Prvog balkanskog rata avioni su korišćeni za izviđačke zadatke, a Srbija je krajem 1912. godine formirala Vazduhoplovnu komandu u Nišu i svrstala se među prve države u svetu koje su organizovale vojno vazduhoplovstvo.

Njegovo ime zauzima posebno mesto i zbog činjenice da je postao prva žrtva srpskog vojnog vazduhoplovstva. Tokom borbenog leta iznad Skadra 20. marta 1913. godine ispao je iz aviona usled snažne turbulencije. U to vreme avioni nisu imali sigurnosne pojaseve kakvi se danas koriste, a padobrani još nisu bili deo standardne pilotske opreme.

Iako je njegova pilotska karijera trajala manje od godinu dana, Mihailo Petrović ostao je upamćen kao čovek koji je otvorio novo poglavlje u istoriji Srbije. Njegov prvi samostalni let označio je početak razvoja domaće pilotske tradicije koja traje više od jednog veka.

Dan pilota Srbije u današnjem obliku počeo je da se obeležava nakon inicijative više pilotskih i vazduhoplovnih udruženja pokrenute 2018. godine, sa željom da 29. maj bude trajno posvećen sećanju na Mihaila Petrovića i pionire srpske avijacije. Tokom prethodnih godina ovaj datum postao je tradicionalno mesto okupljanja pilota iz vojne, civilne i sportske avijacije, kao i prilika za podsećanje na bogatu istoriju domaćeg vazduhoplovstva.

Kada je Petrović poleteo iznad aerodroma u Etampu, od prvog leta braće Rajt prošlo je manje od devet godina. U vreme kada je letenje još predstavljalo pionirski poduhvat, Srbija je već školovala pilote i stvarala temelje svog vojnog vazduhoplovstva. Zbog toga se 29. maj ne obeležava samo kao sećanje na prvog srpskog pilota, već i kao datum koji simbolizuje početke organizovanog vazduhoplovstva u Srbiji.

(Aero.rs)