Iran na meti sopstvenog oružja: SAD kopirale iranske dronove-kamikaze Šahed, njima gađaju Iran

Oružane snage SAD-a po prvi put u borbi koristile su dronove-kamikaze dugog dometa tokom operacije protiv Irana, potvrdila je Centralna komanda američkih oružanih snaga (United States Central Command – CENTCOM).

Ono što ovaj razvoj čini posebno upečatljivim jeste činjenica da su američki dronovi gotovo identična kopija Šaheda 136 (Shahed-136, Geran-2 u Rusiji) – iranskog sistema koji godinama igra značajnu ulogu u sukobima na Bliskom istoku i u Ukrajini.

Preporučujemo

Sistem o kome je reč nosi oznaku LUCAS (Low-cost Unmanned Combat Attack System – jeftini bespilotni napadni sistem). Njegova konstrukcija direktno je zasnovana na iranskom dronu Šahed-136, koji je Iran isporučivao Rusiji za napade na Ukrajinu i koristio za udare po američkim saveznicima i vojnim bazama širom Bliskog istoka. Verzija pravljenja u Rusija nazvana je Geran-2.

Američki vojni zvaničnici ranije su potvrdili medijima da je vojska do uzorka iranskog drona došla fizički, nakon čega je sproveden proces obrnutog inženjeringa, uz saradnju sa kompanijom SpektreWorks na razvoju operativne verzije.

Rezultat tog procesa je dron čija se jedinična cena procenjuje na oko 35.000 dolara – višestruko manje u poređenju sa cenom raketa koje bi inače bile korišćene za slične zadatke, a čija je proizvodnja sporija i znatno skuplja.

Kapetan Tim Hokins, portparol CENTCOM-a, naveo je da LUCAS poseduje "veoma veliki domet i sposobnost operisanja izvan linije vidokruga", što ga čini "operativno relevantnim u prostoru za koji je nadležna ova komanda".

Prema dostupnim informacijama iz vojnih krugova, LUCAS dronovi opremljeni su Starlink terminalima i imaju sposobnost grupnog koordinisanog dejstva, odnosno primene takozvane "svarming" taktike (napad u roju), pri čemu ostaju pod kontrolom čoveka.

To znači da mogu da vrše dinamičko gađanje ciljeva i međusobnu koordinaciju u realnom vremenu, što predstavlja tehnološki iskorak u odnosu na osnovne operativne mogućnosti originalnog Shaheda.

Dronove je lansirala namenski oformljena jedinica pod nazivom Scorpion Strike (Task Force Scorpion Strike), formirana u decembru 2025. godine. Prema navodima američkih zvaničnika, njen zadatak bio je da se razvije "sposobnost odgovora kroz koncept jeftinih, masovno upotrebljivih napadnih sistema".

Lansiranja su izvedena sa kopna, dok je Američka mornarica ranije testirala LUCAS i sa broda klase LCS (Littoral Combat Ship) – ratnog broda USS Santa Barbara.

Iran je Šahed-136 razvio kao asimetričan odgovor na američku i izraelsku vojnu nadmoć – kao jeftino i skalabilno oružje čije presretanje skupim protivraketnim sistemima nije ekonomski održivo. Isti princip sada je primenjen i u američkoj doktrini, podsećaju analitičari na zapadu

Konačan broj upotrebljenih dronova, precizni ciljevi i rezultati udara nisu javno objavljeni.

Operativni - ali i politički - značaj ove upotrebe leži u činjenici da su Sjedinjene Države po prvi put aktivno koristile dronove-kamikaze dugog dometa u direktnoj borbi protiv Irana, primenjujući koncept koji je upravo Teheran prethodno afirmisao u savremenim sukobima.

(Aero.rs)