Novi borbeni avioni u komšiluku: Prvi od četiri dodatna Gripena za Mađarsku pokazan javnosti

Javnost je prvi put dobila uvid u novi višenamenski borbeni avion Saab JAS 39C Gripen namenjen Mađarskom ratnom vazduhoplovstvu (Magyar Légierő – HuAF), objavljivanjem fotografije posete mađarske delegacije fabrici Saab na zvaničnoj Facebook stranici Ambasade Mađarske u Stokholmu

Reč je o jednom od četiri dodatna aviona koji se trenutno proizvode za potrebe Mađarske, prenosi Scramble.nl

Preporučujemo

Foto: Facebook/Embassy of Hungary, Stockholm

Ugovor za četiri dodatna Gripena

Nabavka četiri dodatna lovca deo je aneksa osnovnog ugovora između švedske Uprave za nabavku odbrambene opreme (Försvarets materielverk – FMV) i Vlade Mađarske, koji je prvobitno potpisan u decembru 2001. godine. Tim originalnim sporazumom bila je predviđena isporuka ukupno 14 aviona Gripen C/D za mađarsko ratno vazduhoplovstvo.

Saab

Odluka o proširenju flote formalizovana je 23. februara 2024. godine, kada su Saab i FMV potpisali ugovor o početku proizvodnje četiri dodatna aviona, koji će dopuniti postojeći sastav mađarskih Gripena.

Svi mađarski Gripeni bazirani su na vazduhoplovnoj bazi Kečkemet, gde se nalazi 59. vazduhoplovna baza Szentgyörgyi Dezső i 101. lovačka eskadrila „Puma“, jedina lovačka jedinica u sastavu Mađarskog ratnog vazduhoplovstva.

Više od dve decenije sa Gripenom

Mađarsko ratno vazduhoplovstvo koristi Gripene od 2006. godine, u okviru dugoročnog ugovora o lizingu. Flotu čini 12 jednoseda JAS 39C i dva dvoseda JAS 39D. Prvobitni desetogodišnji ugovor produžen je 2016. godine za dodatni period, sa važenjem do 2026. godine.

Tokom tog perioda izgubljen je jedan avion – JAS 39D serijski broj 42, koji je stradao u nesreći 19. maja 2015. godine. Zamenski avion, JAS 39D serijski broj 44, isporučen je u julu 2016. godine.

Modernizacija na MS20 Block 2 standard

Početkom 2022. godine gotovo svi mađarski Gripeni prošli su modernizaciju na standard MS20 Block 2, izuzev zamenskog aviona koji je već bio isporučen u toj konfiguraciji. Ova nadogradnja donela je značajna unapređenja u oblasti borbenih sposobnosti, senzora, umreženog ratovanja i komunikacije, čime je flota dodatno prilagođena savremenim NATO operacijama.

Salinger Igor

Po isteku ugovora o lizingu, početkom 2026. godine, svih 14 aviona postaće puno vlasništvo Mađarskog ratnog vazduhoplovstva. Istovremeno, Saab će nastaviti da pruža tehničku podršku, logistiku i održavanje Gripen flote u periodu od 2026. do 2036. godine.

Gripen: Neutralni proizvod neutralne Švedske

Saab JAS 39 Gripen razvijen je kao borbeni avion tada neutralne Švedske, sa naglaskom na tehnološku sofisticiranost, ali i nisku cenu eksploatacije u poređenju sa zapadnim konkurentima iste klase.

Posebno je prilagođen za korišćenje sa kratkih i improvizovanih poletno-sletnih staza, uz minimalne zahteve za zemaljsku logistiku i mali broj tehničkog osoblja.

Foto: Saab AB

Varijante Gripen C/D danas koriste ili su koristile Švedska, Mađarska, Češka Republika, Južnoafrička Republika i Tajland, dok su najnovije verzije Gripen E/F uvedene u operativnu upotrebu u Švedskoj i Brazilu.

Upravo Gripen E, sa snažnijim motorom, AESA radarom, naprednim sistemima elektronskog ratovanja i povećanim borbenim dometom, predstavlja najmoderniju evoluciju ovog švedskog borbenog aviona i osnovu njegove buduće uloge na međunarodnom tržištu.

(Aero.rs)