Kako je izvedena operacija spasavanja posade F-15E duboko u Iranu

Nakon obaranja lovca F-15E Strike Eagle 3. aprila iznad Irana, američke snage pokrenule su složenu operaciju borbenog spasavanja sa ciljem da izvuku pilota i člana posade zaduženog za sisteme naoružanja iz neprijateljskog okruženja. Avion je pogođen tokom operacije Epic Fury, a oba člana posade uspešno su se katapultirala, završivši na velikoj međusobnoj udaljenosti, usled velike brzine aviona u trenutku katapultiranja.

Prvi signal koji je pokrenuo akciju stigao je ubrzo nakon obaranja, kada su aktivirani uređaji za lociranje i komunikaciju. Američka Centralna komanda potom je formirala borbenu grupu za traganje i spasavanje (CSAR), koja je u kratkom roku upućena ka području incidenta i uključivala stotine pripadnika različitih jedinica i veliki broj letelica.

Preporučujemo

Foto: U.S. Air Force Senior Airman Savannah Carpenter

Pilot, pozivnog znaka DUDE44 Alpha, lociran je relativno brzo. U operaciji njegovog izvlačenja učestvovali su jurišni avioni A-10 Thunderbolt II, bespilotne letelice i helikopteri HH-60W Jolly Green II, uz podršku specijalnih jedinica. Tokom borbenih dejstava došlo je do razmene vatre sa snagama na zemlji, pri čemu je jedan A-10 pogođen, ali je pilot uspeo da napusti zonu i kasnije se katapultira iznad prijateljske teritorije. Jedan od helikoptera takođe je pretrpeo oštećenja, ali je misija nastavila bez prekida. Pilot F-15E je izvučen u roku od nekoliko sati.

Drugi član posade, oficir zadužen za sisteme naoružanja, našao se u znatno težoj situaciji. Povređen tokom katapultiranja, prizemljio se u planinsko područje i ostao sam dok su ga intenzivno tražile iranske snage. Prema dostupnim informacijama, odmah nakon prizemljenja počeo je da se udaljava od mesta pada, krećući se kroz nepristupačan teren kako bi izbegao otkrivanje.

Foto: Wikipedia/Kevin J. Gruenwald

U satima koji su usledili, koristio je konfiguraciju terena za skrivanje, povremeno menjajući položaj i krećući se ka višoj nadmorskoj visini, što je standardna procedura za izbegavanje potrage. U isto vreme, u zoni su dejstvovale američke snage koje su pokušavale da spreče približavanje iranskih jedinica.

Kako piše The New York Times, planinski teren, ograničena vidljivost i brojni pravci kretanja otežavali su lociranje drugog člana posade. Prema navodima CBS News-a, tokom operacije je održavana komunikacija sa njim, što je omogućilo da se potvrdi njegov status i okvirna lokacija. Identitet je dodatno potvrđen kroz sigurnosne procedure i kontrolna pitanja.

Foto: U.S. Air Force photo by Tech. Sgt. Daniel Asselta

Nakon potvrde lokacije, pokrenuta je druga, daleko obimnija faza operacije. U njoj je, prema dostupnim podacima, učestvovao veliki broj različitih tipova letelica, uključujući borbene avione, tankere za dopunu goriva i spasilačke letelice. Paralelno su sprovođene diverzione aktivnosti, uključujući lažne pravce izvlačenja, kako bi se snage na terenu navele na pogrešne lokacije.

Za potrebe operacije uspostavljena je improvizovana tačka za dopunu goriva i naoružanja na nepripremljenom terenu. Transportni avioni MC-130 i helikopteri korišćeni su za približavanje spasilačkih timova, ali su uslovi na zemljištu dodatno otežali operaciju. Prema pojedinim američkim izvorima, deo opreme korišćene tokom misije morao je biti uništen na terenu nakon što nije bilo moguće njegovo bezbedno izvlačenje.

Sam čin izvlačenja drugog člana posade izveden je nakon višesatne pripreme i koordinacije, u trenutku kada su stvoreni uslovi da se rizik svede na minimum. Nakon preuzimanja, prebačen je do privremene baze, a zatim dalje na medicinsko zbrinjavanje.

Operacija je trajala oko 50 sati i uključivala angažovanje velikog broja sredstava, a prema podacima CBS News-a tokom nje je upotrebljeno više stotina ubojnih sredstava.

Foto: U.S. Air Force photo by Airman 1st Class Jacob Stephens

Oba člana posade kasnije su transportovana u vojnu bolnicu Landštul u Nemačkoj. Prema dostupnim informacijama, pilot je prošao sa lakšim povredama, dok je drugi član posade zadobio ozbiljnije povrede, ali je njegovo stanje stabilno.

Detaljniju rekonstrukciju toka same operacije objavio je i specijalizovani portal The War Zone, koji navodi da su u akciji istovremeno korišćene različite platforme i sprovođene diverzione aktivnosti kako bi se otežalo reagovanje snaga na terenu.

Iako nisu svi detalji operacije potvrđeni, jasno je da je akcija izvedena u složenim uslovima, uz značajan operativni rizik i veliki angažman resursa.

(Aero.rs)