Erbas upozorava svoje zaposlene: Trgovinski rat SAD i Kine pogađa proizvodnju i isporuke aviona

Izvršni direktor Erbasa (Airbus) Gijom Fori upozorio je da trgovinske tenzije između Sjedinjenih Američkih Država i Kine više nisu teorijski rizik, već faktor koji već ima konkretne posledice po poslovanje kompanije. U internom memorandumu upućenom zaposlenima, Fori je upozorio da će 2026. biti obeležena izazovima bez presedana, uz poziv na solidarnost unutar kompanije i jačanje operativne samostalnosti.

Preporučujemo

U obraćanju zaposlenima, rukovodstvo Erbasa ukazuje na kombinaciju geopolitičkih pritisaka, poremećenih lanaca snabdevanja i finansijskih ograničenja koji sve direktnije utiču na proizvodnju i isporuke aviona. Poseban naglasak stavljen je na zaoštravanje odnosa između Vašingtona i Pekinga, koje se sve otvorenije preliva na vazduhoplovnu industriju.

Foto: Airbus

Kompanija se u ovom trenutku suočava sa potrebom da stabilizuje snabdevanje komponentama, održi kontinuitet isporuka i istovremeno poveća proizvodnju aviona iz porodice A320, koji predstavljaju osnovu prihoda Erbasa. To zahteva veću fleksibilnost u organizaciji proizvodnje, širenje baze dobavljača i prilagođavanje lokacija završnog sklapanja aviona.

U memorandumu se navodi da su industrijski uslovi dodatno otežani protekcionističkim merama Sjedinjenih Američkih Država, kao i privremenim ograničenjima izvoza motora i drugih ključnih komponenti ka Kini. S obzirom na to da Erbas ima linije za sklapanje aviona u Kini, ove mere predstavljaju ozbiljan izazov za stabilnost proizvodnih tokova.

Fori je istovremeno ukazao i na unutrašnje operativne probleme. Kompanija se nedavno suočila sa pitanjima kvaliteta, uključujući softverske korekcije i smanjenje planiranih isporuka nakon što su otkriveni nedostaci na pojedinim panelima trupa. Kao jedan od najizraženijih problema u lancu snabdevanja i dalje se izdvajaju kašnjenja u isporukama motora, pre svega od strane proizvođača Prat i Vitni i CFM Internationala.

Uprkos složenom okruženju, rukovodstvo je rezultate iz 2025. godine ocenilo kao ohrabrujuće, uz poruku da kompanija mora da očuva finansijsku stabilnost kako bi mogla da finansira razvoj uskotrupnog aviona nove generacije.

Foto: Airbus

Geopolitičke tenzije imaju poseban značaj za Erbas zbog složenosti njegovog globalnog lanca snabdevanja. Čak i kada se avion sklapa van SAD, veliki deo važne tehnologije, uključujući avioniku i motore, povezan je sa američkim izvoznim režimima. U takvim okolnostima, blokada i najmanje komponente može dovesti do kašnjenja isporuke kompletnog aviona, sa direktnim posledicama po operacije avio-kompanija.

Dodatni rizik predstavlja mogućnost kontramera iz Kine, uključujući ograničenja izvoza strateških sirovina. Tajming je posebno osetljiv, jer Erbas istovremeno proširuje proizvodne kapacitete u Tjenđinu i računa na kinesko tržište kao jedan od glavnih izvora rasta potražnje za uskotrupnim avionima, uz nastojanje da snabdevanje avionima ne postane političko sredstvo koje bi moglo da ide u korist domaćih proizvođača.

Foto: Airbus

Sa finansijskog aspekta, trgovinske tenzije se najdirektnije odražavaju na rokove isporuka, troškove i dugoročnu investicionu sposobnost kompanije. Iako Erbas ima popunjenu knjigu porudžbina, novčani tokovi u velikoj meri zavise od trenutka predaje aviona kupcima. Tokom 2025. godine kompanija je isporučila 793 aviona, uz već tada izražena kašnjenja u dolasku motora.

Svaki novi poremećaj u izvozu, posebno kada su u pitanju komponente povezane sa SAD, može dodatno odložiti isporuke i povećati troškove proizvodnje.

(Aero.rs)