Osam sati grmljavine iznad Vašingtona i Njujorka: Više od 100 letelica u proslavi 250 godina nezavisnosti SAD
Blue Angels iznad Hadsona, Thunderbirds iznad National Malla u Vašingtonu, F-35B Lightning II koji lebdi iznad Tidal Basina, novi – privremeni – Air Force One u pratnji borbenih aviona F-22 Raptor, britanski Red Arrows, akrobatski tim Ujedinjenih Arapskih Emirata na kineskim mlaznim avionima, Patrouille de France sa plavim, belim i crvenim tragovima na nebu iznad Njujorka.
Tako je izgledao vazduhoplovni spektakl kojim su Sjedinjene Američke Države obeležile 250 godina od usvajanja Deklaracije o nezavisnosti, u okviru najvećeg programa vojnih i civilnih preleta organizovanog povodom Dana nezavisnosti u novijoj istoriji zemlje.
Preporučujemo
Zašto Wizz Air ne otvara bazu u Nemačkoj uprkos rastu poslovanja?
Iz Beograda ovog leta možete da letite do čak 123 destinacije: Znate li gde sve?
Sjedinjene Američke Države ove godine obeležavaju četvrt milenijuma od proglašenja nezavisnosti 4. jula 1776. godine. Jubilarni program America250 traje tokom cele godine, a kulminirao je upravo na Dan nezavisnosti nizom manifestacija širom zemlje. Jubilej je obeležen i van granica Sjedinjenih Američkih Država – Ambasada SAD u Srbiji organizovala je početkom jula beogradskoj Lozionici jednu od najvećih proslava Dana nezavisnosti do sada o čemu ste mogli da čitate na Telegraf.rs.
Dok su zvanice širom sveta slavile ovaj jubilej, pogled ljubitelja vazduhoplovstva bio je uprt ka nebu iznad Njujorka i Vašingtona, gde su se smenjivali borbeni avioni, bombarderi, transportne letelice i akrobatski timovi iz Sjedinjenih Američkih Država i savezničkih država.
U Njujorku je centralni događaj održan iznad reke Hadson, gde su se vazdušni program i parada jedrenjaka odvijali pred hiljadama okupljenih građana duž obala Menhetna i Nju Džerzija. Program je otvorila akrobatska grupa američke mornarice Blue Angels, čijih je šest F/A-18E/F Super Hornet izvelo nizak prelet iznad reke, nakon čega su usledile formacije i pojedinačni nastupi više od stotinu vojnih aviona i helikoptera iz Sjedinjenih Američkih Država i partnerskih država.
Među učesnicima su bili F-22 Raptor, F-35 Lightning II, V-22 Osprey, C-130 Hercules u specijalnim varijantama, E-2 Hawkeye, KC-135 Stratotanker, kao i strateški bombarderi B-1 Lancer i B-2 Spirit. Program je imao i međunarodni karakter – učestvovali su avioni iz više savezničkih država, uključujući Veliku Britaniju, Francusku, Kanadu i UAE.
Posebnu pažnju privukli su britanski Red Arrows, koji su iznad Menhetna ostavili tragove crvenog, belog i plavog dima u bojama američke zastave. Za ovu priliku njihov višenedeljni program nastupa u SAD posebno je prilagođen jubileju America250, a komandant formacije izjavio je da je "poziv za učešće potvrda dugogodišnjeg savezništva između Ujedinjenog Kraljevstva i Sjedinjenih Država".
Velikom međunarodnom preletu pridružila se i Patrouille de France, akrobatska grupa francuskog ratnog vazduhoplovstva. Francuski piloti učestvuju u specijalnoj turneji Liberté 250, organizovanoj povodom 250 godina američke nezavisnosti, a iznad Njujorka i Vašingtona izveli su prelete u formaciji sa devet aviona Alpha Jet, ostavljajući za sobom prepoznatljive tragove plavog, belog i crvenog "dima".
Među međunarodnim učesnicima bili su i kanadski Snowbirds, zvanična akrobatska grupa Kraljevskih kanadskih vazduhoplovnih snaga (Royal Canadian Air Force – RCAF). Njihov nastup iznad njujorške luke i Kipa slobode bio je deo oproštajne turneje na avionima CT-114 Tutor, koji će po završetku sezone 2026. biti povučeni iz upotrebe posle više od pet decenija službe.
Jedan od verovatno najneočekivanijih učesnika bili su Al Fursan, akrobatski tim vazduhoplovstva Ujedinjenih Arapskih Emirata. Tim danas leti na kineskim mlaznim avionima Hongdu L-15, dvomotornim nadzvučnim školskim i lakim borbenim letelicama namenjenim obuci pilota za savremene borbene avione. Tokom nastupa iznad plaže Džouns izveli su ceo akrobatski program uz "dim" u bojama zastave UAE, dok su u okviru zvaničnog programa leteli zajedno sa američkim vojnim formacijama i Blue Angels.
Njihovo učešće privuklo je dodatnu pažnju stručne javnosti jer specijalizovani magazin Aviation Week navodi da se veruje kako je ovo bio prvi javni nastup modernih kineskih vojnih aviona u Sjedinjenim Američkim Državama.
Iako su avioni u sastavu vazduhoplovstva UAE, a ne kineskog ratnog vazduhoplovstva, njihov kineski proizvođač predstavlja zanimljiv geopolitički detalj u programu kojim je obeležen najvažniji američki državni praznik.
Njihovo učešće privuklo je dodatnu pažnju stručne javnosti: specijalizovani magazin Aviation Week navodi da se veruje kako je ovo bio prvi javni nastup modernih kineskih vojnih aviona u Sjedinjenim Američkim Državama. Iako su avioni u vlasništvu i bojama vazduhoplovstva UAE, njihov kineski proizvođač predstavlja zanimljiv geopolitički detalj u programu kojim je obeležen jedan od najvažnijih američkih državnih praznika.
Dok je Njujork bio domaćin međunarodnog vazduhoplovnog defilea, u Vašingtonu je organizovan verovatno najambiciozniji vazdušni program u istoriji američkih proslava Dana nezavisnosti. Manifestacija Salute to America 250 trajala je gotovo devet sati, sa više od trideset planiranih preleta i demonstracija različitih rodova američkih oružanih snaga.
Program su činili mornarički Blue Angels, USAF Thunderbirds, preleti borbenih aviona, demonstracije helikoptera i transportnih letelica, padobranski skokovi tima Golden Knights, kao i veliki završni preleti strateških bombardera.
Jedan od najzapaženijih trenutaka bila je demonstracija aviona F-35B Lightning II američkog Korpusa marinaca. Za razliku od ostalih verzija ovog lovca pete generacije, F-35B poseduje mogućnost kratkog poletanja i vertikalnog sletanja, pa je iznad Tidal Basina, u neposrednoj blizini Džefersonovog memorijala, izveo spektakularno lebdenje u mestu, što je izazvalo ovacije okupljene publike.
Među centralnim tačkama programa bio je i prelet novog predsedničkog aviona Air Force One, koji su pratili lovci F-22 Raptor, dok su Thunderbirds izveli skraćenu verziju svoje poznate akrobatske demonstracije na avionima F-16 Fighting Falcon. Veče je završeno noćnim preletom bombardera B-1 Lancer, koji je, prema programu organizatora, trebalo da upotrebi dodatno sagorevanje motora tokom završnog prolaza iznad glavnog grada.
Obim manifestacije zahtevao je i opsežne mere u vazdušnom saobraćaju. Aerodrom Ronald Reagan bio je zatvoren veći deo dana, uvedena je privremena zona zabrane letenja iznad glavnog grada, dok su avio-kompanije prilagodile red letenja kako bi vazdušni prostor bio slobodan za desetine vojnih aviona koji su učestvovali u programu.
Proslavu su pratili i ekstremno visoke temperature, zbog kojih su organizatori pomerali termine otvaranja pojedinih događaja i povećavali broj punktova sa vodom za posetioce. Kasnije tokom večeri dodatne probleme predstavljala je opasnost od grmljavinskih oluja, zbog čega je u jednom trenutku naređena i privremena evakuacija dela prostora oko National Malla.
Dok je veliki broj građana oduševljeno pratio vazdušne nastupe, reakcije javnosti nisu bile jednoglasne. Pojedini posetioci isticali su da su upravo preleti vojnih aviona bili vrhunac proslave, dok su brojni komentari u američkim medijima i na društvenim mrežama kritikovali visoke troškove manifestacije, buku, uticaj na životnu sredinu i naglašenu militarizaciju državnog praznika, prenosi Washington Post. Nasuprot tome, pristalice programa ocenile su da je vazdušni spektakl predstavljao primer tehnoloških mogućnosti i tradicije američke vojne avijacije.
Jubilej nije obeležen samo vojnim letovima. Dan ranije jedan pilot Cessne 182 Skylane proveo je gotovo šest sati iznad Ohaja iscrtavajući rutom leta konture kontinentalnih Sjedinjenih Američkih Država i natpis USA 250th, što je ubrzo postalo viralno na servisima za praćenje letova.
Obeležavanju jubileja pridružile su se i američke avio-kompanije. Southwest Airlines predstavio je avion Independence One sa potpuno novim "patriotskom" bojana, United Airlines je na dva aviona primenio specijalnu Stars and Stripes šemu bojenja, dok su svoje verzije America250 bojenja i obeležavanja predstavili i Allegiant Air, American Airlines, JetBlue i Delta Air Lines.
Specijalna oslikavanja povodom jubileja dobili su i pojedini NASA avioni, čime je nastavljena tradicija započeta još 1976. godine, kada je povodom dvesta godina američke nezavisnosti jedan mornarički F-4 Phantom II dobio karakterističnu "patriotsku" šemu bojenja.
Tako je četvrt milenijuma američke nezavisnosti obeležen ne samo najvećim vazduhoplovnim programom u zemlji poslednjih decenija, već i brojnim simboličnim podsećanjima na istoriju američke avijacije.
(Aero.rs)
Povezane vesti
Tramp prvi put poleteo avionom VC-25B Bridge: Privremeni Air Force One obavio prvu predsedničku misiju
Spektakularni snimci sudara: Dva EA-18G Growler zakačeni u vazduhu i zajedno se ruše ka zemlji
1.200 milijardi dolara za američki štit koji ne može da zaustavi Rusiju i Kinu
Kako SAD mogu da blokiraju kupovinu gotovo bilo kog aviona na svetu
Video: MiG-29SM RViPVO Vojske Srbije
Aero Telegraf zadržava sva prava nad sadržajem. Za preuzimanje sadržaja pogledajte uputstva na stranici Uslovi korišćenja.
