Indija će sklapati ruski putnički avion SJ-100

Indija pravi još jedan veliki korak ka sopstvenoj proizvodnji putničkih aviona u regionalnom segmentu. Sporazum koji su u Hajderabadu potpisali državni proizvođač Hindustan Aeronautics Limited (HAL) i ruska Objedinjena avio-korporacija (UAC) predviđa dvostepeni model uvođenja regionalnog mlaznog aviona SJ-100 na indijsko tržište: najpre kroz lizing i redovnu eksploataciju, a zatim kroz licencnu montažu i prodaju iz Indije.

Preporučujemo

Početna faza ne podrazumeva odmah otvaranje proizvodne linije. Plan je da indijski operateri uzmu u lizing između 10 i 20 aviona koji bi leteli na domaćim regionalnim linijama sa velikim brojem dnevnih ciklusa i u različitim klimatskim uslovima. Takva eksploatacija treba da pruži realne podatke o pouzdanosti, troškovima i održavanju, umesto oslanjanja na probne i promotivne letove.

Istovremeno bi se kroz tu operativnu upotrebu sprovodila validacija tipa aviona prema indijskim propisima. HAL dobija važnu ulogu u procesu sertifikacije, što olakšava kasnije prilagođavanje domaćim propisima i smanjuje potrebu za naknadnim konstruktivnim izmenama.

Tek nakon te faze predviđen je prelazak na licenciranu proizvodnju. Prema potpisanom okviru saradnje, HAL dobija pravo da u Indiji sklapa i prodaje avion, kao i da proizvodi delove, sklopove i rezervne komponente za održavanje i remonte. Ruski partner obezbeđuje tehničku dokumentaciju, inženjersku podršku i pomoć u prilagođavanju postojećih proizvodnih kapaciteta, pre svega u pogonima u Našiku i Kanpuru.

Posebna pažnja posvećena je pitanju tehnološke i političke zavisnosti. Ruska verzija SJ-100 projektovana je bez zapadnih komponenti koje bi mogle da aktiviraju američka ili druga izvozna ograničenja. Indijska strana procenjuje da zbog toga nema rizika da projekat bude zaustavljen spoljnim sankcijama, što je bio jedan od osnovnih uslova za ulazak u posao.

Model „prvo eksploatacija, pa lokalna proizvodnja“ već je primenjivan u indijskoj vojnoj industriji kod licencirane proizvodnje borbenih aviona, gde se pokazao kao efikasan način prenosa tehnologije i izgradnje domaće baze znanja. Isti princip sada se prvi put ozbiljno primenjuje na civilni regionalni mlazni avion.

Tržišni potencijal za takav projekat je značajan. Procene govore da bi indijska flota u narednim godinama mogla da premaši 1.800 aviona, uz posebno jaku potražnju u klasi od oko 80 do 150 sedišta. Veliki deo tog rasta vezan je za subvencionisane regionalne linije koje povezuju manje gradove i rasterećuju glavna čvorišta.

Foto: UAC

Faza lizinga omogućava avio-kompanijama da bez kupovine procene direktne operativne troškove, dostupnost rezervnih delova i kvalitet tehničke podrške. Paralelno se uspostavlja lokalna logistika i mreža održavanja, uz učešće ruskih proizvođača motora i projektantskih timova koji prenose iskustva iz ranijih izvoznih programa.

Indijski plan ne razvija se u praznom prostoru. Gotovo istovremeno pokrenuta je i inicijativa da se u zemlji organizuje završna montaža brazilskih regionalnih mlaznjaka kroz partnerstvo druge velike domaće industrijske grupe sa stranim proizvođačem. Time se formira svojevrsno takmičenje dva modela lokalne proizvodnje regionalnih aviona.

Prednost ruskog pristupa je u kombinaciji licencirane proizvodnje, pune tehničke dokumentacije, podrške u sertifikaciji i mogućnosti da se avion proizvodi i prodaje iz Indije bez oslanjanja na zapadne dobavljače. Ako probna operativna faza pokaže očekivane rezultate, Indija bi iz uvoznika mogla da preraste u proizvođača i izvoznika regionalnih mlaznih aviona u svojoj klasi.

(Aero.rs)